Przy wynajmie rusztowania nie zawsze trzeba zamawiać osobny projekt indywidualny, ale każda konstrukcja wymaga właściwej dokumentacji. W przypadku typowego rusztowania systemowego wystarcza dokumentacja producenta i montaż zgodny z jej warunkami. Gdy sposób ustawienia wykracza poza rozwiązania przewidziane w instrukcji albo stosowana konstrukcja nie jest systemowa, potrzebny jest projekt indywidualny. Dlatego zakres dokumentacji warto ustalić przed podpisaniem umowy najmu.
Kiedy projekt rusztowania jest wymagany przy wynajmie?
Przy wynajmie rusztowań budowlanych podstawowe znaczenie ma to, czy konstrukcja będzie montowana w wariancie typowym przewidzianym przez producenta. Nie każde rusztowanie wymaga osobnego projektu indywidualnego. Jeżeli system, wysokość, sposób kotwienia, obciążenia i geometria mieszczą się w rozwiązaniach opisanych w dokumentacji producenta, montaż może odbywać się na jej podstawie. Projekt indywidualny staje się potrzebny, gdy rusztowanie jest niesystemowe albo wykonanie systemowego rusztowania istotnie odbiega od warunków typowych. Sama wysokość budynku nie jest więc jedynym kryterium.
Przepisy dotyczące konieczności posiadania projektu rusztowania
Rozporządzenie dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych wymaga, aby rusztowania i ruchome podesty robocze były wykonywane zgodnie z dokumentacją producenta albo projektem indywidualnym. Rodzaj dokumentacji zależy od sposobu wykonania konstrukcji. Państwowa Inspekcja Pracy wskazuje, że rusztowanie systemowe w wykonaniu typowym montuje się zgodnie z instrukcją producenta, natomiast wariant nietypowy wymaga dodatkowo projektu indywidualnego. Dla rusztowań niesystemowych projekt indywidualny jest podstawą wykonania. O potrzebie projektu przesądza więc zgodność planowanej konfiguracji z dokumentacją konkretnego systemu.
Jak rozpoznać, że planowane rusztowanie jest nietypowe?
Nietypowość może wynikać z geometrii obiektu, nietypowego sposobu zakotwienia, dodatkowych obciążeń, osłon, przewieszeń, pomostów o szczególnym przeznaczeniu albo konfiguracji nieprzewidzianej w instrukcji producenta. Każde istotne odstępstwo trzeba ocenić przed montażem, ponieważ wpływa ono na stateczność i sposób przenoszenia obciążeń. Nie wystarczy założyć, że skoro wykorzystuje się elementy popularnego systemu, projekt nie będzie potrzebny. Decyzję należy oprzeć na dokumentacji danego systemu i rzeczywistych warunkach budowy.
Kto odpowiada za przygotowanie projektu rusztowania?
Projekt indywidualny jest opracowaniem technicznym dla konkretnej konstrukcji i warunków jej ustawienia. Nie powinien być utożsamiany ze zwykłym szkicem montażowym. Jeżeli jego sporządzenie wymaga samodzielnego rozwiązania zagadnień konstrukcyjnych, powinien przygotować go projektant posiadający odpowiednie uprawnienia budowlane w zakresie odpowiadającym projektowanej konstrukcji. To, kto organizacyjnie zleci jego wykonanie, zależy natomiast od umowy pomiędzy inwestorem, wykonawcą robót, firmą montującą i wynajmującym. Przed zawarciem umowy warto więc jednoznacznie określić, kto dostarcza dokumentację i w jakim terminie.
Obowiązki wynajmującego a odpowiedzialność inwestora lub wykonawcy
Samo wydanie elementów rusztowania nie przenosi automatycznie wszystkich obowiązków związanych z bezpiecznym przygotowaniem i użytkowaniem konstrukcji na właściciela sprzętu. Zakres odpowiedzialności zależy od roli każdej strony i zawartej umowy. Jeżeli firma świadczy usługę obejmującą dobór systemu, transport, montaż i demontaż, powinna ustalić wymagania techniczne konieczne do wykonania swojej części prac. ARI deklaruje taki kompleksowy zakres usługi wynajmu. Jednocześnie na budowie pozostają obowiązki wynikające z przepisów dotyczących organizacji i bezpieczeństwa robót. Dlatego w umowie należy rozdzielić odpowiedzialność za projekt, montaż, odbiór, przeglądy i użytkowanie.
Koszty projektu rusztowania – kto ponosi opłaty?
Przepisy określają wymagania dotyczące bezpiecznego wykonania rusztowania, ale nie narzucają jednej uniwersalnej zasady rozliczenia kosztu projektu pomiędzy stronami prywatnej umowy. Ostatecznie decyduje zakres zamówionej usługi i uzgodnione wynagrodzenie. Projekt może zostać wyceniony jako osobna pozycja, uwzględniony w cenie kompleksowego montażu albo zamówiony bezpośrednio przez inwestora czy wykonawcę. Dlatego przed podpisaniem umowy warto poprosić o informację, czy podana stawka obejmuje analizę techniczną, projekt indywidualny, transport, montaż, demontaż i ewentualne zmiany konstrukcji w trakcie realizacji.
Jak uniknąć dodatkowych kosztów związanych z dokumentacją?
Najwięcej nieporozumień powstaje wtedy, gdy konstrukcja zostaje wyceniona bez pełnych informacji o budynku i sposobie prowadzenia robót. Warunki techniczne trzeba przekazać przed przygotowaniem oferty. Przydatne są rzuty lub wymiary elewacji, wysokość robocza, informacje o podłożu, przeszkodach, balkonach, podcieniach, przejazdach, planowanych siatkach i plandekach oraz obciążeniu pomostów. Pozwala to wcześniej ocenić, czy wystarczy konfiguracja typowa, czy potrzebne będą rozwiązania indywidualne. Zmiana założeń po rozpoczęciu montażu może oznaczać konieczność ponownego przeliczenia konstrukcji, wykonania dodatkowej dokumentacji i dostarczenia innych elementów.
Co trzeba sprawdzić przed dopuszczeniem rusztowania do użytkowania?
Niezależnie od tego, czy rusztowanie wykonano według instrukcji producenta, czy projektu indywidualnego, nie można rozpocząć użytkowania bez wymaganego odbioru. Odbiór techniczny jest odrębnym etapem od samego projektu. Zgodnie z przepisami rusztowanie może być użytkowane po odbiorze dokonanym przez kierownika budowy albo osobę uprawnioną, a odbiór potwierdza się wpisem w dzienniku budowy lub protokołem odbioru technicznego. Dokumentacja odbiorowa powinna określać między innymi użytkownika, przeznaczenie, wykonawcę montażu, dopuszczalne obciążenia, datę przekazania do użytkowania oraz terminy kolejnych przeglądów.
Projekt rusztowania warto ustalić jeszcze przed zamówieniem
Najważniejsze jest rozróżnienie pomiędzy dokumentacją producenta a projektem indywidualnym. Typowe rusztowanie systemowe może być montowane zgodnie z dokumentacją producenta, natomiast konfiguracja nietypowa lub rusztowanie niesystemowe wymaga odpowiedniego projektu. Przy wynajmie najlepiej ustalić ten obowiązek na etapie wyceny, kiedy znane są wymiary obiektu, sposób kotwienia, przewidywane obciążenia i zakres prac. Umowa powinna wskazywać, kto przygotowuje dokumentację, kto ją opłaca oraz kto odpowiada za montaż i odbiór. Pozwala to ograniczyć przestoje i uniknąć sytuacji, w której brak wymaganej dokumentacji ujawni się dopiero na placu budowy.
FAQ
Czy zawsze potrzebuję projektu rusztowania przy wynajmie?
Nie. Typowe rusztowanie systemowe może być wykonane zgodnie z dokumentacją i instrukcją producenta, jeżeli planowana konfiguracja mieści się w przewidzianych przez niego rozwiązaniach. Projekt indywidualny jest potrzebny przede wszystkim dla rusztowania niesystemowego oraz systemowego w wykonaniu nietypowym.
Kto przygotowuje projekt rusztowania – wynajmujący czy wykonawca?
Nie rozstrzyga tego sam fakt wynajmu. Strony powinny ustalić w umowie, kto zleca i dostarcza projekt; jeżeli opracowanie obejmuje samodzielne rozwiązania konstrukcyjne, powinno być wykonane przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia do projektowania w wymaganym zakresie.
Kto płaci za projekt rusztowania przy wynajmie?
Koszt ponosi strona wskazana w umowie lub ofercie. Projekt może być wyceniony oddzielnie, włączony do ceny kompleksowej usługi albo zamówiony bezpośrednio przez inwestora lub wykonawcę, dlatego warto ustalić ten element przed akceptacją wyceny.
Czy firma wynajmująca rusztowania może odmówić wynajmu bez projektu?
Firma może uzależnić realizację usługi od dostarczenia dokumentacji potrzebnej do bezpiecznego wykonania konkretnej konstrukcji. Jeżeli planowane rusztowanie wymaga projektu indywidualnego, montaż bez takiej dokumentacji nie powinien być realizowany.
Jakie dokumenty są potrzebne do odbioru rusztowania z projektem?
Zakres dokumentacji zależy od konstrukcji i podstawy jej wykonania. Do użytkowania rusztowania konieczne jest potwierdzenie odbioru wpisem w dzienniku budowy albo protokołem odbioru technicznego, a na miejscu powinna być dostępna właściwa dokumentacja producenta lub projekt indywidualny oraz informacje wymagane dla bezpiecznej eksploatacji.
